Wednesday, 1 June 2016

Σχόλιο της Θάλειας Στεφανίδου στην έκθεση "Αμφίσημος Λόγος" του Σαράντη Γκάγκα

Τετάρτη 1 Ιουνίου 2016 - Η γκαλερί της Λόλας Νικολάου η οποία φιλοξενεί έκθεση του Σαράντη Γκάγκα, έδωσε στην δημοσιότητα κείμενο της γνωστής Θεωρητικού Τέχνης Θάλειας Στεφανίδου, δίκην σχολίου για την έκθεση του γνωστού εικαστικού. Σημειώνει στο σχόλιο της η κα. Στεφανίδου:

[...ΟΤΙ ΤΑΙΣ ΗΜΕΡΑΙΣ ΚΑΙ ΤΑΙΣ ΝΥΞΙ ΣΥΜΠΛΕΚΟΜΕΝ... ΙΔΙΟΝ ΤΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑ... 
Ο ΧΡΟΝΟΝ ΟΝΟΜΑΖΟΜΕΝ]

Η συνάντηση του Σαράντη Γκάγκα με αυτό το κείμενο του Επίκουρου υπήρξε αποφασιστική, όπως συμβαίνει με τις καθοριστικές συμπτώσεις που λειτουργούν ως αιφνίδιες πράξεις συνείδησης.

Πάντα το ίδιο  απόσπασμα από την "ΠΕΡΙ ΦΥΣΕΩΣ" επιστολή του Επίκουρου στον Ηρόδοτο, χαράσσεται, ανατυπώνεται, γράφεται και επανεγγράφεται, ξανά και ξανά, επαναλαμβάνεται εμμονικά και κατακτά εν τέλει τη δυναμική "εικόνας" με προσευχητική μουσική άρθρωση, το οποίο δεν είναι πλέον ούτε αναγνωρίσιμο, ούτε αναγνώσιμο. Αυτή είναι η μέθοδος.

Ο Σαράντης Γκάγκας "διαβάζει" γράφοντας και ξαναγράφοντας το απόσπασμα του Επίκουρου, κάνει δηλαδή μια εικαστική επαναλαμβανόμενη ανάγνωση. Εξάλλου με την πρακτική της αντιγραφής, ως άσκησης προσωπικής αναγνωστικής προσέγγισης, αναπτύσσει εκείνες τις "χειρονομίες" που αγγίζουν κατηγορίες του πλασματικού και αποκαλυπτικού λόγου. Και είναι αυτό μια ιδιάζουσα στοχαστική εμπειρία, γιατί ο λόγος φτιάχνει εικόνες ακατάληπτες, που όμως αναδύουν ένα πλήθος από "φωνές". 

Η εικαστική του εκφραστική  δομείται εμμονικά, καθώς προσπαθεί να ερμηνεύσει την έννοια του χρόνου: ανάγνωση, αντιγραφή και ερμηνεία κειμενική, αλλά και κείμενο "ζωγραφικό" χωρίς περίγραμμα, ούτε φόντο, ούτε σκιές, προκειμένου να παραχθεί ένας μετωπικός εικαστικός χώρος χωρίς ιεραρχήσεις. Ένα κείμενο προοδευτικής έκλειψης του ορατού που γράφει και σβήνει ταυτόχρονα σαν να μιλάει με ηθελημένη σιωπή.

Γράφει λοιπόν και "ιχνο-γραφεί" και "ζω-γραφίζει" ταυτόχρονα, αποφασίζοντας μια πρακτική διαδικασία που "πιάνει" χώρο ενώ σχετίζεται αναγκαστικά με την έννοια του χρόνου. Με άλλα λόγια μετέρχεται σε μια άσκηση χωροχρονικής αντίληψης παρόμοια με μια δημιουργική περιπέτεια του "εγώ" που ψάχνει διεξόδους.

Το αρχικό κείμενο καθώς αποδομείται καταλήγει να αποκαλύψει την απόκρυφη όψη της γραφής  καθώς και το παιχνίδι της πολυσημίας και των γρίφων της. Σε αυτή τη μη αναγνώσιμη εκδοχή, η γραφή, ως εικαστικό πλέον αποτέλεσμα, φαίνεται να αποκτά τα στοιχεία εποπτείας αυτού που θα ονομάζαμε αχαρτογράφητη περιοχή του ασυνειδήτου. Μια ζωγραφική επιδερμίδα εν τέλει, κυρίως με γκρίζες χρωματικές τονικότητες, που εγκλείει την πνευματική της πηγή καθώς και το μυστικό βίωμα της επανάληψης, όλη την υπομονετική προσπάθεια υπάκουου μαθητή.

Αναμφίβολα αυτή η εμπειρική πρακτική της αντιγραφής, μας μιλάει κατάφορα για τον προσωποποιημένο ΧΡΟΝΟ και τα παιχνίδια του, αλλά  και για τον ΧΡΟΝΟ ως αφηρημένη έννοια που μεταλλάσσεται σε χωρικές εικόνες, τον ΧΡΟΝΟ που μετατρέπεται σε χώρο. Με αυτήν την καλλιτεχνική του πρακτική ο Σαράντης Γκάγκας, σαν σε μια παραδειγματική άσκηση στοχασμού, φαίνεται να θέλει να μας ομολογήσει  μέσα από τους αλλεπάλληλους "λεκτικούς" σχηματισμούς μια άφατη ενότητα πολλών στιγμών προσωπικού του "ημερολογίου", να ανα-φωνήσει δηλαδή με κρυπτικό τρόπο, απορίες, αγωνίες, αναμονές, αναβολές, ανάγκες, επιθυμίες, τέρψεις, προσδοκίες... γιατί όλα είναι συνυφασμένα με το χρόνο ως ορίζοντα κατανόησης του είναι, για ό,τι συμβαίνει κάθε φορά, εδώ και τώρα, και όλα καταλήγουν σε ενδοσκόπηση και αυτογνωσία.

Διάβασα πολλές φορές το απόσπασμα που χρησιμοποιεί ο Σαράντης Γκάγκας στα έργα του, έτσι για να μετέλθω κι εγώ σε έναν τύπο ρηματικής επανάληψης, αποκαλυπτικής, ίσως. Απομόνωσα μια φράση μόνο από το απόσπασμα του Επίκουρου σε μεταγραφή στα νέα ελληνικά: "...ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΟΥΜΕ ΜΕ ΤΙΣ ΜΕΡΕΣ..."

Αυτόματα ανακάλεσα έναν στίχο του Σοφοκλή από τον Αίαντα: "ΩΣ ΗΜΕΡΑ ΚΛΙΝΕΙ ΤΕ ΚΑΝΑΓΕΙ ΠΑΛΙΝ ΑΠΑΝΤΑ ΤΑΝΘΡΩΠΙΝΑ", που μου φάνηκε πως βοηθούσε στην ολοκλήρωση νοήματος πάνω στο εννοιακό φάσμα του χρόνου, των στιγμών και της συνέχειάς του σε μια ζω-γραφική βιο-γραφία. 

Ο Επίκουρος, σκέφτομαι, μας προσφέρει μια οδηγία για τη μέτρηση του χρόνου κι ο Σοφοκλής, κάνοντας μια διαπίστωση πάνω στην επαναληπτική χρονική κίνηση, αποφαίνεται με αφοριστικό τρόπο για την ανθρώπινη κατάσταση.

Κι έπειτα μου ήρθαν στο μυαλό οι δύο ήρωες του Flauber, ο Bouvard και ο Pecuchet, που προσπαθούν να συμπυκνώσουν όλη τη σοφία του κόσμου, αντιγράφοντας!

Σίγουρα ο Σαράντης Γκάγκας κάνει σε αυτή την αγωνιώδη μα και ανακουφιστική αντιγραφική πράξη, ένα ειρωνικό σχόλιο!


Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι το προσεχές Σάββατο 4 Ιουνίου, μην την χάσετε. 

Browse by keyword / Βρείτε αυτό που ψάχνετε

Activism Amfissa Andros Animation & Comics Antiparos Art Fairs ArtMarket Athens Auctions Audio/Video Australia Books&Manuscripts Call for entries & Competitions Cinema Collectives Columnist: An Athenian Outsider Columnist: Aperture Columnist: Ciné qua non Columnist: Ιστορίες για γάτες Columnist: Στήλη Άλατος Columnists: London Calling Columnists: www treasures Commentary & Documentation Conferences CulturalContent/Tourism Cyprus DESIGN Digital Art Documentary EDITO ElefsisCultureCapital ENGLISH Fashion Festivals & Biennales Gastronomy Halkida Iconography Ioannina Jewllery Lesvos Multimedia & Installations Art Museums Myconos News Opera Performance Printmaking Projects Restoration/Συντήρηση Rethymnon Sculpture & Ceramics Shqipëri StreetArt Symposiums Syros Tattoo Thessaloniki Venue whoISwho Workshops & Masterclasses ΑΝΤΙΚΑ Αντίπαρος ΑΠΟΨΗ Άργος Αρχαιολογία Αρχιτεκτονική Βέροια Γειτονιές Δημοπρασίες Διαλέξεις/ΔημόσιεςΣυζητήσεις Δίον-Λιτόχωρο Εγκαίνια Έδεσσα Ειδικά Θέματα ΕικαστικέςΔράσεις Εκδηλώσεις Εκθέσεις Εκπαίδευση ΕΛΕΥΣΙΝΑ Έρευνα Ζωγραφική Ηράκλειο Θέατρο Θρησκεία Ιεράπετρα Ιστορία Καβάλα Καλαμάτα Κέρκυρα ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Κοζάνη Λάρισα Λόγος Μουσική Νεκρολογία ΞΑΝΘΗ Ξεναγήσεις Παρουσιάσεις Πάτρα ΠεριΟινουΣκιας Πόρος Πρόσωπα Προσωπικότητες Σάμος Σαντορίνη Σπέτσες Στυλ & Εποχές Συλλογές Συναυλίες Συνέντευξη Τέχνη Τεχνολογία ΤΗΝΟΣ ΥΔΡΑ Φλώρινα ΦΟΛΕΓΑΝΔΡΟΣ Φωτογραφία Χανιά Χορός